प्रमुख उपनिषदे · प्रश्नोपनिषद्
हृदयातल्या नाड्या
हृदि ह्येष आत्मा । अत्रैतदेकशतं नाडीनां तासां शतं शतमेकैकस्या द्वासप्ततिर्द्वासप्ततिः प्रतिशाखानाडीसहस्राणि भवन्त्यासु व्यानश्चरति ॥ ६ ॥
व्यान एका जाळ्यातून काम करतो. हृदयात आत्मा राहतो. तिथून एकशे एक नाड्या निघतात. प्रत्येकीला शंभर लहान नाड्या फुटतात, आणि त्यांतल्या प्रत्येकीला बहात्तर हजार फांद्या. या साऱ्यांतून व्यान संचार करतो. इथला आत्मा म्हणजे सर्वत्र असलेला परमात्मा नव्हे. शंकराचार्यांच्या मते हा मन आणि इंद्रिये यांनी वेढलेला आत्मा आहे: माणसाचा तो भाग, जो एका जन्मातून दुसऱ्या जन्मात जातो. नाड्या म्हणजे हृदयापासून किरणांसारख्या निघालेल्या सूक्ष्म वाटा. शंकराचार्य त्यांची संख्या सत्तर कोटींहून अधिक मोजतात. मुद्दा असा की त्या शरीराच्या कानाकोपऱ्यात पोहोचतात. व्यान त्यांच्याबरोबर फिरतो, आणि सारे शरीर एकसंध धरून ठेवतो.