अशोकाचे शिलालेख
आईवडिलांचे ऐका
से हेवं देवाणंपिये आह मातापितिसु सुसूसितविये हेमेव गरुसु प्राणेसु द्रह्यितव्यं सचं वतवियं से इमे धंमगुणा पवतितविया हेमेव अंतेवासिना आचरिये अपचायितविये ञातिकेसु च कं य…रहं पवतितविये एसा पोराणा पकिती दीघावुसे च एस हेवं एस कटिविये चपडेन लिखिते लिपिकरेण
शिवाय, देवांचा प्रिय असे म्हणतो. माता-पित्यांची आज्ञा पाळली पाहिजे, आणि वडीलधाऱ्यांचीही. प्राण्यांवर अढळ दया दाखवली पाहिजे. खरे बोलले पाहिजे. धर्माचे हेच गुण आचरणात आणले पाहिजेत. त्याचप्रमाणे शिष्याने आचार्यांचा मान राखला पाहिजे, आणि आपल्या नातेवाइकांशी योग्य रीतीने वागले पाहिजे. हा पुरातन नियम आहे, आणि त्याने दीर्घ आयुष्य लाभते. म्हणून असेच वागले पाहिजे. लिपिकार चपड याने लिहिले. लघु गिरिलेख २, ब्रह्मगिरी.
या लेखाविषयी
॥ लघु गिरिलेख २, ब्रह्मगिरी ॥
या ओळी कर्नाटकात ब्रह्मगिरी येथील लेखाच्या शेवटी, पहिल्या लघु गिरिलेखानंतर येतात; येथील प्राकृत पाठ त्या प्रतीचे हुल्श यांनी केलेले वाचन आहे. स्मिथ नोंदवतात की या ओळी फक्त कर्नाटकातील तीन प्रतींत आढळतात. स्मिथ यांना वाटते की हा लेख सुवर्णगिरी येथे राजाच्या दक्षिणेतील राजप्रतिनिधीच्या कार्यालयात तयार झाला: त्याची शैली इतर सर्व लेखांहून वेगळी आहे. स्मिथ नोंदवतात की शेवटची ओळ म्हणजे लिपिकाराची सही; तिच्यातला “लिपिकार” हा शब्द खरोष्ठी लिपीत कोरला आहे. खरोष्ठी ही वायव्य सरहद्दीची लिपी आहे. स्मिथ आणि मुखर्जी यांना वाटते की हा लिपिकार उत्तरेकडचा होता. स्मिथ त्याचे नाव पड असे वाचतात. “प्राण्यांवर अढळ दया” याऐवजी स्मिथ असे वाचतात की जीवांविषयीचा आदर दृढपणे रुजवला पाहिजे. जटिंग-रामेश्वरची प्रत आणखी जोडते: “हा देवांच्या प्रियाचा धर्म आहे.” मुखर्जी यांना वाटते की अशोकाने हे नियम तैत्तिरीय उपनिषदातून घेतले. तेथे गुरू निरोप घेणाऱ्या शिष्याला सांगतात: सत्य बोल; माता, पिता आणि आचार्य यांना देव मान.