अशोकाचे शिलालेख
धर्माचे दान
देविनंप्रियो पियदसि राजा एवं आह नास्ति एतारिसं दानं यारिसं धंमदानं धंमसंस्तवो वा धंमसंविभागो वा धंमसंबधो व तत इदं भवति दासभतकम्हि सम्यप्रतिपती मातरि पितरा साधु सुस्रुसा मितसस्तुतञातिकानं बाम्हणस्रमणानं साधु दानं प्राणानं अनारंभो साधु एत वतव्यं पिता व पुत्रेन व भाता व मितसस्तुतञातिकेन व आव पटीवेसियेहि इद साधु इद कतव्यं सो तथा करु इलोकचस आरधो होति परत च अंनंतं पुंञं भवति तेन धंमदानेन
देवांचा प्रिय प्रियदर्शी राजा असे म्हणतो. धर्माच्या दानासारखे, धर्मामुळे झालेल्या ओळखीसारखे, धर्माच्या वाटणीसारखे, किंवा धर्मामुळे जुळलेल्या नात्यासारखे दुसरे दान नाही. त्यात या गोष्टी येतात: दास आणि नोकर यांच्याशी योग्य आदराची वागणूक; माता-पित्यांची आज्ञा पाळणे; मित्र, ओळखीचे आणि नातेवाईक यांना, आणि ब्राह्मण व श्रमण, म्हणजे फिरते तपस्वी, यांना दान; आणि प्राण्यांची हत्या न करणे. पित्याने, किंवा पुत्राने, किंवा भावाने, किंवा मित्राने, ओळखीच्या माणसाने किंवा नातेवाइकाने, आणि शेजाऱ्यांनीही याविषयी असे सांगावे: “हे चांगले आहे. हे केले पाहिजे.” जो असे वागतो, त्याला या लोकात सुख मिळते, आणि त्या धर्मदानाने परलोकात अनंत पुण्य निर्माण होते. गिरिलेख ११, गिरनार.
या लेखाविषयी
॥ गिरिलेख ११, गिरनार ॥
धर्माच्या दानासारखे दुसरे दान नाही, असे राजा सांगतो; स्मिथ यांच्या मते याचा अर्थ चांगला उपदेश आणि शिकवण दुसऱ्यांना देणे. हा लेख गुजरातमध्ये जुनागडजवळ गिरनार येथे खडकावर कोरलेला आहे; येथील प्राकृत पाठ त्या प्रतीचे हुल्श यांनी केलेले वाचन आहे. त्यात वर्ष दिलेले नाही. हुल्श नोंदवतात की याच्या प्रती शाहबाजगढी आणि इतर ठिकाणीही आहेत, थोड्या वेगळ्या शब्दांत. स्मिथ नोंदवतात की गिरनारच्या प्रतीत सांगणाऱ्यांमध्ये “मालक” नाही. स्मिथ नोंदवतात की हा लेख नवव्या गिरिलेखाच्या गिरनारमधील शेवटाचीच जवळजवळ पुनरावृत्ती आहे. मुखर्जी, सेनार यांना अनुसरून, याचा विचार धम्मपदात पाहतात: “धर्माचे दान सर्व दानांवर मात करते.” “प्राण्यांची हत्या न करणे” याऐवजी शाहबाजगढीच्या प्रतीत, स्मिथ आणि मुखर्जी यांच्या मते, यज्ञात जीवांची हत्या न करणे आहे.