अशोकाचे शिलालेख
खरी कीर्ती
देवानंपियो प्रियदसि राजा यसो व कीति व न महाथावहा मञते अञत तदात्पनो दिघाय च मे जनो धंमसुस्रुंसा सुस्रुसता धंमवुतं च अनुविधियतां एतकाय देवानंपियो पियदसि राजा यसो व किति व इछति यं तु किचि परिकमते देवानं प्रियदसि राजा त सवं पारत्रिकाय किंति सकले अपपरिस्रवे अस एस तु परिसवे य अपुंञं दुकरं तु खो एतं छुदकेन व जनेन उसटेन व अञत्र अगेन पराक्रमेन सवं परिचजित्पा एत तु खो उसटेन दुकरं
देवांचा प्रिय प्रियदर्शी राजा यश किंवा कीर्ती यांना फार मोल देत नाही. तो त्यांना एकाच हेतूसाठी मोल देतो: आता आणि पुढे दीर्घकाळ लोकांनी त्याच्या मार्गदर्शनाने धर्माचे पालन करावे, आणि धर्माची कर्तव्ये आचरावीत. यासाठीच देवांचा प्रिय प्रियदर्शी राजा यश आणि कीर्ती यांची इच्छा करतो. पण देवांचा प्रिय प्रियदर्शी राजा जो काही प्रयत्न करतो, तो सगळा परलोकासाठी असतो, यासाठी की सर्व लोकांना धोका कमी असावा. आणि तो धोका हा: अपुण्य. पण सामान्य माणूस असो वा मोठा, मोठ्या उत्साहावाचून आणि इतर सर्व हेतू बाजूला ठेवल्यावाचून त्याला हे साध्य करणे कठीण आहे. आणि दोघांपैकी मोठ्या माणसाला ते अधिक कठीण आहे. गिरिलेख १०, गिरनार.
या लेखाविषयी
॥ गिरिलेख १०, गिरनार ॥
लोकांनी धर्म आचरावा म्हणूनच आपल्याला कीर्ती हवी आहे, आणि आपला सारा प्रयत्न परलोकासाठी आहे, असे राजा सांगतो. हा लेख गुजरातमध्ये जुनागडजवळ गिरनार येथे खडकावर कोरलेला आहे; येथील प्राकृत पाठ त्या प्रतीचे हुल्श यांनी केलेले वाचन आहे. त्यात वर्ष दिलेले नाही. याच्या प्रती इतर ठिकाणांबरोबरच कालसी, धौली आणि जौगड येथेही आहेत; स्मिथ म्हणतात की त्यांच्या अर्थात फरक नाही. हुल्श, ब्यूलर यांना अनुसरून, नोंदवतात की यश म्हणजे जिवंतपणीचे यश, आणि कीर्ती म्हणजे मृत्यूनंतरची कीर्ती. “अपुण्य” म्हणजे पुण्याच्या उलट, असे स्मिथ समजावतात; त्यांच्याकडे “दुर्गुण” आहे, मुखर्जी यांच्याकडे “पाप”. “इतर सर्व हेतू बाजूला ठेवून” हे फ्लीट यांचे वाचन आहे, आणि हुल्श ते स्वीकारतात. नेहमीच्या “सर्वस्वाचा त्याग करून” या वाचनाविषयी त्यांना शंका आहे, कारण राजा कोठेही पूर्ण दारिद्र्य मागत नाही. भांडारकर यांना वाटते की येथे सामान्य आणि मोठे म्हणजे खालचे आणि वरचे अधिकारी.