बहिणाबाईंची गाणी
आला पाऊस
आला पह्यला पाऊस शिपडली भुई सारी धरत्रीचा परमय माझं मन गेलं भरी आला पाऊस पाऊस आता सरीवर सरी शेतं शिवारं भिजले नदी नाले गेले भरी
हे बहिणाबाईंचं पावसाळ्याचं गाणं आहे. खानदेशचा लांबलचक, रणरणता उन्हाळा संपतो आणि पहिला पाऊस येतो. शेतकऱ्याचं घर वर्षभर ज्या क्षणाची डोळ्यांत प्राण आणून वाट पाहतं, तो हाच. पाऊस नाही, तर पीक नाही. “आला पाऊस पाऊस!” अशी हाक त्या पुन्हा पुन्हा देतात. पहिला पाऊस आला, त्या म्हणतात, आणि त्याने सगळी भुई शिंपडून टाकली. ओल्या मातीचा परमय (सुगंध) दरवळतो, आणि त्यांचं मन भरून येतं. मग पाऊस चांगलाच जम बसवतो; सरींवर सरी कोसळतात. शेतं-शिवारं भिजून जातात, आणि नदी-नाले भरून वाहू लागतात.
आला पाऊस
आला पाऊस पाऊस आता धूमधडाख्यानं घर लागले गयाले खारी गेली वाहीसन आला पाऊस पाऊस ललकारी रे ठोकत पोरं निंघाले भिजत दारी चिल्लाया मारत आला पाऊस पाऊस गडगडाट करत धडधड करे छाती पोरं दडाले घरात
आता पाऊस धूमधडाक्यात येतो. घरं गळायला लागतात, त्या म्हणतात, आणि छपरांवरची खारी वाहून जाते. गावातली छपरं याच पिवळ्या, चिकट मातीने लिंपलेली असत. जोराचा पाऊस आला की ती माती ओघळून वाहून जाई. मग पाऊस ललकारी देत येतो. पोरं दाराबाहेर धावतात, किंचाळ्या मारत भिजायला निघतात. मग तो गडगडाट करत येतो, आणि छाती धडधडू लागते. तीच पोरं धूम ठोकून परत घरात येऊन दडतात.
आला पाऊस
आता उगू दे रे शेतं आला पाऊस पाऊस वऱ्हे येऊ दे रे रोपं आता फिटली हाऊस येता पाऊस पाऊस पावसाची लागे झडी आता खा रे वडे भजे घरांमधी बुसा दडी
यानंतर त्या पिकाकडे वळतात. आता शेतं उगवू दे, त्या म्हणतात; पाऊस आला आहे. रोपं वर येऊ दे. आता माझी हौस फिटली. एकदा पाऊस खरोखर आला की त्याची झडी लागते; थांबायचं नावच घेत नाही. मग आता वडे-भजी खा रे, त्या म्हणतात, आणि घरात निवांत बसा. खानदेशातल्या गावात पावसामुळे बाहेरचं काम बंद पडलं, की स्वयंपाकघरातून गरम वडे-भजी यायची आणि सगळं घर एकत्र जमायचं.
आला पाऊस
देवा, पाऊस पाऊस तुझ्या डोयातले आंस दैवा, तुझा रे हारास जीवा, तुझी रे मिरास
शेवटी बहिणाबाई पावसाला तीन नावं देतात, तीन छोट्या हाकांत. पहिलं नाव सगळ्यात वेगळं आहे. त्यांना असं दिसतं की तहानलेल्या धरतीसाठी देवच रडतो आहे, आणि तेच पाणी पाऊस होऊन पडतं आहे. देवा, हा पाऊस म्हणजे तुझ्या डोळ्यांतले आसू, त्या म्हणतात. दैवा, हा तुझा हारास (भरभराट). आणि जिवा, ही तुझी मिरास (वारसाने मिळणारी ठेव); तुझ्या हक्काचं जे आहे ते.