बहिणाबाईंची गाणी
योगी आणि सासुरवाशीन
योगी:- बसला मी देवध्यानी काय मधी हे संकट बाई, बंद कर तुझ्या तोंडातली वटवट! माझं माहेर, माहेर सदा गानं तुझ्या ओठी मंग माहेरून आली सासराले कशासाठी?
हे गाणं म्हणजे दोन आवाजांतलं एक छोटंसं नाटक. एक आवाज योग्याचा. घरदार सोडून देवाचं ध्यान करणारा हा साधू. दुसरा आवाज एका सासुरवाशिणीचा. ती नवऱ्याच्या घरी राहते, आणि सारखी माहेरची गाणी गात असते. आधी योगी बोलतो. मी देवाच्या ध्यानाला बसलो आहे, तो म्हणतो; मध्येच हे काय संकट? बाई, तुझ्या तोंडाची वटवट बंद कर! “माझं माहेर, माहेर”, हेच गाणं सदा तुझ्या ओठांवर. मग माहेर सोडून सासरी आलीस तरी कशाला? आपण तिला बरोबर पकडलं, असं त्याला वाटतं. माहेराची एवढी ओढ होती, तर ते सोडायचंच नव्हतं.
योगी आणि सासुरवाशीन
सासुरवाशीण:- अरे लागले डोहाये सांगे शेतातली माटी गाते माहेराचं गानं लेक येईन रे पोटी! देरे देरे योग्या ध्यान ऐक काय मी सांगते लेकीच्या माहेरासाठी माय सासरी नांदते
आपण माहेरची गाणी का गाते, ते सासुरवाशीण त्याला सांगते. अरे, मला डोहाळे लागले आहेत, ती म्हणते; मी गरोदर आहे. शेतातली मातीच ते सांगते, कारण गरोदर बाईला माती खावीशी वाटते. आणि पोटी येणार आहे ती लेक, ती म्हणते. म्हणून तर ती माहेरची गाणी गाते. मग ती समजावून सांगते. ऐक रे योग्या, मी काय सांगते ते लक्ष देऊन ऐक. लेकीला स्वतःचं माहेर मिळावं, म्हणून आई सासरी नांदते. ही पोर मोठी होऊन लग्न होऊन सासरी जाईल, तेव्हा हेच घर तिचं माहेर असेल.
योगी आणि सासुरवाशीन
देव कुठे देव कुठे भरीसनी जो उरला अरे उरीसनी माझ्या माहेरात सामावला
योगी देव शोधतो आहे; त्यावर ती त्यालाच उलट प्रश्न करते. देव कुठे, देव कुठे? ती विचारते. देव अख्खं जग भरून उरला आहे; जगात मावत नाही इतका तो आहे. आणि जगात न मावणारा तोच देव, ती म्हणते, माझ्या माहेरात येऊन सामावला आहे. योगी देव शोधायला डोळे मिटतो. आणि ज्या माहेराचं गाणं बंद कर म्हणून तो तिला दटावत होता, त्याच माहेरात तिला देव सापडला आहे.