संत कबीर · कर्मकांड, जात आणि पंथ यांपलीकडे
शहाण्या जगातला एकटा वेडा
जब मैं भूला रे भाई मेरे सतगुरु जुगत लखाई क्रिया-कर्म-आचार छाँड़ा छाँड़ा तीरथ नहाना सगरी दुनिया भई स्यानी मैं ही इक बौराना ना मैं जानूँ सेवा बंदगी ना मैं घंटा बजाई ना मैं मूरत धरी सिंहासन ना मैं पुहुप चढ़ाई ना हरि रीझै जप-तप कीन्हें ना काया के जारे ना हरि रीझै धोती छाँड़े ना पांचों के मारे दया राखी धरम को पालै जग सों रहे उदासी अपना सा जिव सबको जाने ताहि मिलै अबिनासी सहै कुशब्द बाद को त्यागै छांडै गर्व गुमाना सत्त नाम ताही को मिलिहै कहै कबीर सुजाना॥
भाऊ, मी वाट चुकलो होतो, तेव्हा माझ्या सद्गुरूंनी मला वाट दाखवली. मग मी विधी, कर्मकांड आणि आचाराचे नियम सोडले; तीर्थांत स्नान करणेही सोडले. सारे जग शहाणे ठरले, आणि मी एकटाच वेडा: कर्मकांड सोडणारा माणूस कर्मकांडात रमलेल्या जगाला असाच दिसतो. देवांची सेवा कशी करायची, त्यांच्यापुढे माथा कसा टेकायचा, हे मला ठाऊक नाही; देवळातली घंटा मी कधी वाजवली नाही. मी कधी मूर्ती सिंहासनावर बसवली नाही, तिला फुलेही वाहिली नाहीत. जप-तप केल्याने हरी प्रसन्न होत नाही, आणि तपश्चर्येत देह जाळल्यानेही होत नाही. धोतरसुद्धा टाकून कोणी नागवा फिरला, तरी तो प्रसन्न होत नाही; पाचही इंद्रियांना मारून टाकल्यानेही होत नाही. जो दया बाळगतो, धर्माने वागतो आणि जगाच्या ओढीपासून अलिप्त राहतो, जो प्रत्येक जीवाला आपल्यासारखाच मानतो, त्यालाच अविनाशी भेटतो. कधीही न मरणारा देव तो हाच. जो कटू बोल सोसतो, वाद सोडून देतो आणि गर्व, अहंकार टाकून देतो, त्यालाच सत्यनाम मिळते. सत्यनाम म्हणजे देवाचे ते नाव, जे स्वतःच सत्य आहे. सुजाण कबीर असे सांगतात.