संत कबीर · अंतरीचा देव
पाण्यात ठेवलेला घडा
साधो सहजै काया सोधो जैसे बट का बीजा ताहि में पत्र-फूल-फल छाया काया-मद्धे बीज बिराजे बीजा-मद्धे काया अग्नि पवन पानी पिरथी नभ ता बिन मिलै नाहीं काजी पंडित करो निरनय को न आपा माहीं जल-भर कुंभ जल में बिच धरिया बाहर-भीतर सोई उनको नाम कहन को नाहीं दूजा धोखा होई कहै कबीर सुनो भाई साधो सत्य-शब्द निज सारा आपा-मद्धे आपै बोलै आपै सिरजनहारा॥
साधू बंधूंनो, आपला देह शोधा; सहजपणे, कसलीही ओढाताण न करता शोधा. वडाच्या बीजात त्या मोठ्या झाडाची पाने, फुले, फळे आणि सावली सामावलेली असतात. तसेच देहात बीज आहे, आणि त्या बीजात पुन्हा सारा देह आहे; दोन्ही एकमेकांच्या आत आहेत. अग्नी, वायू, पाणी, पृथ्वी आणि आकाश या पंचमहाभूतांपासून सगळे काही बनले आहे. पण त्या एकाशिवाय ही भूते एकत्र येत नाहीत. काझी आणि पंडित हो, तुम्हीच निवाडा करा: आपल्या आत नाही, असे काय आहे? पाण्याने भरलेला घडा पाण्यातच ठेवला आहे; बाहेरही तेच पाणी, आतही तेच. म्हणून त्याला नाव देता येत नाही. नाव दिले, की तो आपल्यापासून वेगळा, कोणी दुसरा वाटू लागतो; आणि हाच तर द्वैताचा भ्रम. कबीर म्हणतात: साधू बंधूंनो, ऐका. सत्य शब्द, म्हणजे अंतरात उमटणारी वाणी, हेच तुमचे स्वतःचे सार आहे. आपल्या आत तोच स्वतः बोलतो, आणि सारे घडवणारा कर्ताही तोच आहे.