संत कबीर · अंतरीचा देव
दिव्यांमधला आंधळा
घर घर दीपक बरै लखै नहि अंध है लखत लखत लखि परै कटै जम के फंद है कहन-सुनन कुछु नाहिं नहीं कछु करन है जीते-जी मरि रहै बहुरि नहि मरन है जोगी पड़े वियोग कहैं घर दूर है पास हि बसत हजूर तू चढ़त खजूर है बाम्हन दिच्छा देता घर घर घालि है मूर सजीवन पास तू पाहन पालि है ऐसन साहब 'कबीर' सलोना आप है नहीं जोग नहिं जाप पुन्न नहिं पाप है॥
प्रत्येक घरात दिवा जळतो आहे, पण आंधळ्याला तो दिसत नाही. पाहत राहा, पाहतच राहा, म्हणजे एक दिवस तो दिसू लागतो; आणि मग यमाचे फास तुटतात. इथे बोलण्या-ऐकण्यासारखे काही नाही, आणि करण्यासारखेही काही नाही. जो जिवंतपणीच मरतो, त्याला पुन्हा कधी मरावे लागत नाही. देवाच्या विरहात झुरणारा योगी म्हणतो, घर फार दूर आहे. पण तो स्वामी तर तुझ्या अगदी जवळ राहतो; आणि तू त्याला शोधायला खजुरीच्या उंच झाडावर चढतो आहेस. ब्राह्मण घरोघरी फिरून दीक्षा देतो, म्हणजे लोकांना आपले शिष्य करून घेतो. जीवन देणारी संजीवनीची मुळी तुझ्याजवळच आहे, आणि तू दगड सांभाळत बसला आहेस. इथे कबीर पुरोहिताच्या घरोघरीच्या फेऱ्यांवर आणि दगडी मूर्तींच्या पूजेवर घाव घालतात, कारण देव तर हाताशीच आहे. कबीरांचा स्वामी असा आहे: जसा आहे तसाच लोभस. त्याच्याकडे ना योग, ना जप; ना पुण्य, ना पाप.