संत कबीर · प्रेम आणि विरह
झोपलेला प्रेमी
समझ देख मन मीत पियरवा, आसिक होकर सोना क्या रे पाया हो तो दे ले प्यारे, पाय पाय फिर खोना क्या रे जब अँखियन में नींद घनेरी, तकिया और बिछौना क्या रे कहें कबीर प्रेम का मारग, सिर देना तो रोना क्या रे
एखाद्या जिवलग मित्राशी बोलावे, तसे कबीर आपल्याच मनाशी बोलतात: नीट विचार करून पाहा. एकदा प्रेमी झालास, मग झोप कसली? प्रिय मित्रा, तुझा प्रियकर तुला भेटला असेल, तर स्वतःला त्याच्या हवाली कर, आणि त्याला आपलासा करून घे. हाती आलेला तो पुन्हा पुन्हा गमवायचा कशाला? मग झोपेची गोष्ट दुसऱ्या अर्थाने परत येते. डोळे झोपेने जड झाले, की उशी आणि अंथरूण कोण शोधतो? खरी झोप आलेला माणूस जिथे असेल तिथेच आडवा होतो; खरे प्रेम करणाराही सुखसोयींची वाट पाहत नाही. कबीर सांगतात, ही प्रेमाची वाट आहे. या वाटेचे मोल म्हणजे आपले मस्तक, म्हणजे आपण स्वतःच. ते द्यायचेच ठरले, तर मग अश्रू कशाला?