संत कबीर · प्रेम आणि विरह
न मोजता प्यालेली कलालीण
मन मस्त हुआ तब क्यों बोले हीरा पायो गांठ गठियायो, बार-बार वाको क्यों खोले हलकी थी तब चढ़ी तराजू, पूरी भई तब क्यों तौले सुरत कलारी भई मतवारी, मदवा पी गई बिन तौले हंसा पाए मानसरोवर, ताल तलैया क्यों डोले तेरा साहेब है घर माहीं, बाहर नैना क्यों खोले कहें कबीर सुनो भाई साधो, साहेब मिल गए तिल ओले
मन प्रेमात चूर झाले, मग आता बोलायचे कशाला? त्याला हिरा सापडला, आणि त्याने तो पदराच्या टोकाला गाठ मारून बांधला; आता पुन्हा पुन्हा गाठ सोडून तो कशाला पाहायचा? हलके होते तोवर ते तराजूच्या पारड्यात चढले; आता भरून गेले, मग तोलायचे कशाला? इथे सुरत म्हणजे देवाकडे वळलेले मन. कबीर तिला कलालीण म्हणतात: दारू विकणारी बाई, जिचा धंदाच मोजून-मापून देण्याचा. आता ती स्वतःच झिंगली आहे, कारण तिने न मोजताच दारू प्यायली. हंसाला मानसरोवर मिळाले; हिमालयातले हे सरोवर हंसांचे घर, असे कवी सांगतात. मग त्याने तळी-डबक्यांतून कशाला भटकायचे? तुझा स्वामी तुझ्या घरातच आहे; बाहेर डोळे उघडून त्याला कशाला शोधतोस? कबीर म्हणतात, ऐक रे साधू भाऊ, मला स्वामी भेटला. तो एका तिळाच्या आड लपला होता; आड होता तो जेमतेम तिळाएवढा.