मनाचे श्लोक
अति तेथे माती
अती मूढ त्या दृढ बुद्धी असेना। अती काम त्या राम चित्तीं वसेना। अती लोभ त्या क्षोभ होईल जाणा। अती वीषईं सर्वदा दैन्यवाणा॥
अतिशय मूढ माणसाची बुद्धी कधीच ठाम नसते. ज्याची कामना अति, त्याच्या चित्तात राम वसत नाही. ज्याचा लोभ अति, त्याला क्षोभ होणारच, हे नीट जाणा. आणि जो विषयांत अति बुडाला, तो सदा दैन्यवाणा असतो. प्रत्येक ओळ ‘अति’ने सुरू होते, जणू हातोड्याचे चार घाव. हा श्लोक आणि पुढचे दोन सांगतात: मूर्खपणा, लोभ आणि भक्तिहीन जगणे यांतून फक्त दुःखच पदरी येते. क्षोभ म्हणजे कधीच समाधान न पावणाऱ्या मनाची घुसळण. शेवटचा शब्द ‘दैन्यवाणा’, म्हणजे भिकाऱ्यासारखा केविलवाणा. विषयांचा अतिरेक माणसाला तिथेच आणून सोडतो: सतत हाव, आणि तृप्ती कधीच नाही.