मनाचे श्लोक
नामाविना मुक्ती कशी?
मुखीं नाम नाहीं तया मुक्ति कैंची। अहंतागुणें यातना ते फुकाची। पुढें अंत येईल तो दैन्यवाणा। म्हणोनी म्हणा रे म्हणा देवराणा॥
ज्याच्या मुखी नाम नाही, त्याला मुक्ती कोठून मिळणार? त्याच्या यातना त्याच्याच अहंतेतून येतात, आणि त्या तो फुकट भोगतो. पुढे त्याचा अंत येईल, आणि तो दैन्यवाणा असेल. म्हणून म्हणा रे, पुन्हा पुन्हा म्हणा, देवांच्या राजाचे नाम. या श्लोकात एक शब्द वेगळ्या अर्थाने येतो. ‘फुकाचा’ हा शब्द आतापर्यंत फुकट मिळणाऱ्या नामासाठी आला होता. येथे तो अहंतेने आणलेल्या यातनांसाठी येतो: काहीही कारण नसताना, फुकट भोगलेल्या. ‘देवराणा’ म्हणजे देवांचा राजा, स्वतः देव, राम; शेवटची ओळ त्याचेच नाम मागते.