मनाचे श्लोक
निवलेले मन
नसे अंतरीं कामकारी विकारी। उदासीन जो तापसी ब्रह्मचारी। निवाला मनीं लेश नाहीं तमाचा। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा॥
कामनेमुळे त्याच्या अंतरात कोणतीही खळबळ उठत नाही. तो उदासीन, म्हणजे विरक्त आहे; तो तपस्वी आहे, ब्रह्मचारी आहे. त्याचे मन निवले आहे, आणि त्यात तमाचा, म्हणजे काळोख्या जडतेचा, लवलेशही उरलेला नाही. असा सर्वोत्तमाचा दास जगात धन्य. चुलीवरून उतरवलेले भांडे हळूहळू शांत होते; उकळी थांबते. त्याच्या मनासाठी समर्थांचा शब्द आहे ‘निवाला’, आणि त्याचा अर्थ नेमका हाच: निवलेले, थंड झालेले. कामना ही ती धग होती; ती गेली, आणि आता आत काहीच खदखदत नाही. इतर लोक ज्याच्या मागे धावतात, त्याची ओढ त्याला उरलेलीच नाही.