मनाचे श्लोक
सर्वत्र रामच
कळे आकळे रूप तें ज्ञान होतां । तेथें आटली सर्वसाक्षी अवस्था । मना उन्मनी शब्द कुंठीत राहे । तो रे तो चि तो राम सर्वत्र पाहे ॥
ज्ञान होताच ते रूप कळते, आकळते. तिथे सर्वसाक्षी अवस्थाही आटून जाते; सगळ्याकडे शांतपणे पाहत राहण्याची ती अवस्थाही उरत नाही. हे मना, उन्मनी अवस्थेत, मनाच्या पलीकडच्या अवस्थेत, शब्द कुंठित होतात; ते पुढे जात नाहीत. तो, तोच तो, राम सर्वत्र दिसतो. ज्ञान झाल्यावर आतून कसे वाटते, हे समर्थ आता सांगतात: पाहणे आणि शब्द शांत होतात, सर्वत्र रामच दिसतो, आणि दुसरे काही उरत नाही. उन्मनी या शब्दातच ‘मन’ आहे. ओळीत ‘मना’ आणि ‘उन्मनी’ शेजारी शेजारीच येतात: समर्थ ज्याच्याशी बोलत आहेत ते मन, आणि त्याच्या पलीकडची अवस्था.