निवडक दासबोध ओव्या · Brahman, Maya and the Self
पृथ्वीचें मूळ जीवन · दासबोध १६.४.३०-३१
पृथ्वीचें मूळ जीवन । जीवनाचें मूळ दहन । दहनाचें मूळ पवन । थोराहून थोर ॥ ३० ॥ त्याहून थोर परमेश्वर । महद्भूतांचा विचार । त्याहून थोर परात्पर । परब्रह्म जाणावें ॥ ३१ ॥
पृथ्वीचे मूळ जीवन, म्हणजे पाणी. पाण्याचे मूळ दहन, म्हणजे अग्नी. आणि अग्नीचे मूळ पवन. असे प्रत्येक मूळ आधीच्याहून थोर आहे. पवनाहून थोर परमेश्वर. भूतांच्या विचारात त्यालाच महद्भूत, म्हणजे सर्वांत मोठे भूत, म्हणतात. आणि त्याहूनही थोर, सर्वांच्या पलीकडचे परब्रह्म, एकमेव सत्य, आहे, हे जाणावे, असे समर्थ सांगतात. हे ते पाण्याचे वर्णन करणाऱ्या समासात सांगतात. धावणाऱ्या नद्या, धबाबा कोसळणारे धबधबे, जमिनीच्या पोटातले झरे आणि आकाशातून पडणारा पाऊस रंगवून झाल्यावर ते मुळाकडे वळतात.