निवडक दासबोध ओव्या · Brahman, Maya and the Self
येकांतीं मौन्य धरून बैसे · दासबोध १७.५.७-९
येकांतीं मौन्य धरून बैसे । सावध पाहातां कैसें भासे । सोहं सोहं ऐसे । शब्द होती ॥ ७ ॥ उच्चारेंविण जे शब्द । ते जाणावे सहजशब्द । प्रत्ययायेती परंतु नाद । कांहींच नाहीं ॥ ८ ॥ ते शब्द सांडून बैसला । तो मौनी म्हणावा भला । योगाभ्यासाचा गल्बला । याकारणें ॥ ९ ॥
एकांतात मौन धरून बसावे, आणि सावधपणे पाहावे, काय भासते. तेव्हा सोहं, सोहं, म्हणजे तो मीच आहे, असे शब्द आपोआप होत राहतात. हा समास अजपाचा आहे. अजपा म्हणजे न जपता आपोआप चालणारा जप. जुने ग्रंथ दिवसरात्रीत एकवीस हजार सहाशे श्वास मोजतात, आणि समर्थ ती गणतीच जप मानतात. श्वास घेताना सो आणि सोडताना हं होतो, असे ते पुढे सांगतात. उच्चार न करता होणारे हे शब्द सहजशब्द जाणावेत. ते अनुभवाला येतात, पण त्यांचा नाद मात्र काहीच नसतो. ते शब्दही सोडून जो बसला, तोच खरा मौनी म्हणावा. योगाभ्यासाचा सारा गलबला यासाठीच आहे, असे समर्थ सांगतात.