निवडक दासबोध ओव्या · Devotion
पूर्वी होता वाल्हाकोळी · दासबोध १६.१.११-१२
पूर्वी होता वाल्हाकोळी । जीवघातकी भूमंडळीं । तोचि वंदिजे सकळीं । विबुधीं आणि ऋषेश्वरीं ॥ ११ ॥ उपरती आणि अनुताप । तेथें कैंचें उरेल पाप । देह्यांततपें पुण्यरूप । दुसरा जन्म जाला ॥ १२ ॥
हा समास वाल्मीकी ऋषींच्या स्तवनाचा आहे. रामायणाचे कवी वाल्मीकी पूर्वी वाटमारी करणारे वाल्या कोळी होते, ही कथा प्रसिद्ध आहे. रामनाम उलटे घेऊनसुद्धा त्यांच्या पापांचे पर्वत फुटले, असे समर्थ आधीच्या ओव्यांत सांगतात. समर्थ म्हणतात, पूर्वी ते वाल्हा कोळी होते, पृथ्वीवर जीवांची हत्या करणारे. तेच पुढे सर्व देवांना आणि श्रेष्ठ ऋषींना वंदनीय झाले. कारण जिथे उपरती, म्हणजे वाईट मार्गाचा वीट, आणि मनापासूनचा अनुताप आहे, तिथे पाप उरेलच कसे? देह झिजेपर्यंत केलेल्या तपाने त्यांना जणू दुसरा, पुण्यरूप जन्म मिळाला.