निवडक दासबोध ओव्या · This Book and This Life
हेत समजोन उत्तर देणें · दासबोध १९.२.६
हेत समजोन उत्तर देणें । दुसर्याचे जीवीचें समजणें । मुख्य चातुर्याचीं लक्षणें । तें हें ऐसीं ॥ ६ ॥
शंकांना उत्तरे प्रचीतीने, म्हणजे स्वतःच्या अनुभवाने द्यावीत; अनुमानाच्या भरवशावर उगाच बोलू नये. बोलण्याचे आणि अर्थाचे नाना भेद सांगणाऱ्या या समासात समर्थ हे आधी सांगतात. समोरच्याचा हेतू समजून उत्तर द्यावे. दुसऱ्याच्या मनात काय आहे, ते समजून घ्यावे. मुख्य चातुर्याची लक्षणे ही अशी आहेत, असे समर्थ सांगतात. त्यांच्या भाषेत चातुर्य म्हणजे लबाडी नव्हे, तर माणसे आणि व्यवहार जाणण्याचे शहाणपण. पुढच्या ओव्यांत ते सांगतात, कोणी खूप बोलत असेल, तर ऐकावे आणि मौन धरावे. लहानशा खुणांवरून लोकांचे अंतर ओळखावे. आणि नाना माणसांची हृदये मृदू शब्दांनी उलगडावीत.