निवडक दासबोध ओव्या · Worldly Life Done Well
लाहान थोर काम कांहीं · दासबोध १२.९.६-८
लाहान थोर काम कांहीं । केल्यावेगळें होत नाहीं । करंट्या सावध पाहीं । सदेव होसी ॥ ६॥ अंतरीं नाहीं सावधानता । येत्न ठाकेना पुरता । सुखसंतोषाची वार्ता । तेथें कैंची ॥ ७ ॥ म्हणोन आळस सोडावा । येत्न साक्षेपें जोडावा । दुश्चितपणाचा मोडावा । थारा बळें ॥ ८ ॥
प्रयत्नाची शिकवण देणाऱ्या या समासाची सुरुवात एका प्रश्नाने होते. एक माणूस दुर्बल, लाचार, आळशी आणि कर्जबाजारी आहे. त्याला खायला अन्न नाही, नेसायला वस्त्र नाही, राहायला झोपडी नाही, सोयरे नाहीत, मित्र नाहीत. त्याने काय करावे, जगावे की मरावे? त्याला मिळालेले उत्तर असे आहे. लहान असो की मोठे, कोणतेही काम केल्यावाचून होत नाही. अरे करंट्या, सावध होऊन पाहा, म्हणजे तूही भाग्यवान होशील. ज्याच्या अंतरात सावधानता नाही, त्याचा प्रयत्न पुरा होत नाही. मग तेथे सुखसंतोषाची गोष्ट तरी कुठून असणार? म्हणून आळस सोडावा, आणि नेटाने प्रयत्न जोडावा. मन विचलित होण्याला थारा मिळतो, तो जोर लावून मोडून काढावा. पुढच्या ओव्यांत समर्थ नेमका दिनक्रम सांगतात: पहाटे उठावे, स्मरण करावे, आणि रोज नेमाने पाठांतर करावे.