निवडक दासबोध ओव्या · Worldly Life Done Well
प्रपंच सांडून परमार्थ कराल · दासबोध १२.१.२-४
प्रपंच सांडून परमार्थ कराल । तेणें तुम्ही कष्टी व्हाल । प्रपंच परमार्थ चालवाल । तरी तुम्ही विवेकी ॥ २ ॥ प्रपंच सांडून परमार्थ केला । तरी अन्न मिळेना खायाला । मग तया करंट्याला । परमार्थ कैंचा ॥ ३ ॥ परमार्थ सांडून प्रपंच करिसी । तरी तूं येमयातना भोगिसी । अंतीं परम कष्टी होसी । येमयातना भोगितां ॥ ४ ॥
चुकण्याचे दोन मार्ग आहेत. प्रपंच सोडून परमार्थ केला, तर खायला अन्नही मिळत नाही. मग त्या करंट्याला, अभाग्याला, परमार्थ कुठला? आणि परमार्थ सोडून नुसता प्रपंच करशील, तर तू यमयातना भोगशील. शेवटी त्या यातना भोगताना तू अतिशय कष्टी होशील. म्हणून, समर्थ म्हणतात, प्रपंच सोडून परमार्थ कराल, तर तुम्ही कष्टी व्हाल. प्रपंच आणि परमार्थ दोन्ही चालवाल, तरच तुम्ही विवेकी. प्रपंच म्हणजे घर, संसार आणि कामधंदा; परमार्थ म्हणजे देवाच्या आणि आत्म्याच्या शोधाचा मार्ग. या ओव्या ज्या नियमाचे विवरण करतात, तो समर्थ आधीच्या ओवीत सांगतात: आधी प्रपंच नेटका करावा, आणि मग परमार्थाचा विवेक हाती घ्यावा.