तुकारामांचे निवडक अभंग
अभंग १२४: हरिहरां भेद
हरिहरां भेद । नाहीं करूं नये वाद ॥१॥ एक एकाचे हृदयीं । गोडी साखरेच्या ठायीं ॥ध्रु.॥ भेदकासी नाड । एक वेलांटी च आड ॥२॥ उजवें वामांग । तुका ह्मणे एक चि अंग ॥३॥
हरी आणि हर, म्हणजे विष्णू आणि शिव, यांच्यात भेद नाही; त्यावरून वाद घालू नये. ते एकमेकांच्या हृदयात राहतात, जशी साखरेत गोडी असते. जो त्यांच्यात भेद करतो, त्याच्याच वाटेत अडचण येते. दोन्ही नावांच्या आड आहे ती फक्त एक वेलांटी. तुकाराम महाराज म्हणतात, उजवी बाजू आणि डावी बाजू, पण अंग एकच. विष्णू श्रेष्ठ की शिव, असे वाद भक्तांमध्ये होत; तुकोबा ते व्यर्थ ठरवतात. वेलांटी म्हणजे इकाराची खूण: ‘हर’ या शब्दाला एक वेलांटी लावली, की ‘हरि’ होतो. साखर आणि तिची गोडी वेगळी काढता येत नाही, तसेच हे दोघे. देव एकच आहे; नावे दोन, जसे एकाच देहाचे उजवे आणि डावे अंग.