तुकारामांचे निवडक अभंग
अभंग १८८४: दिवट्या छत्री घोडे
दिवट्या छत्री घोडे । हें तों बऱ्यांत न पडे ॥१॥ आतां येथें पंढरिराया । मज गोविसी कासया ॥ध्रु.॥ मान दंभ चेष्टा । हे तों शूकराची विष्ठा ॥२॥ तुका ह्मणे देवा । माझे सोडववणे धांवा ॥३॥
मशाली, छत्री, घोडे, हे काही चांगल्यात मोडत नाही. पंढरीराया, आता इथे मला यात कशाला गुंतवतोस? मान, दंभ आणि दिखाव्याचे चाळे, ही तर डुकराची विष्ठा. तुकाराम महाराज म्हणतात, देवा, धाव, मला यातून सोडव. गाथेतल्या शीर्षकानुसार हा अभंग चौदा अभंगांच्या एका गटातला आहे. शिवाजी महाराजांनी तुकोबांना आणण्यासाठी अबदागिरी, म्हणजे मानाचे छत्र, घोडा आणि कारकून पाठवले, त्या प्रसंगीचे हे अभंग. दिवट्या म्हणजे मानकऱ्यापुढे चालणाऱ्या मशाली. हा मान समोर आला, तेव्हा तुकोबा राजाशी नव्हे, तर पंढरीनाथाशी बोलतात, आणि त्याला सोडवायला बोलावतात. परंपरेनुसार ते गेले नाहीत.