तुकारामांचे निवडक अभंग
अभंग २४८१: वृक्ष वल्ली आह्मां सोयरीं वनचरें
वृक्ष वल्ली आह्मां सोयरीं वनचरें । पक्षी ही सुस्वरें आळविती ॥१॥ येणें सुखें रुचे एकांताचा वास । नाहीं गुण दोष अंगा येत ॥ध्रु.॥ आकाश मंडप पृथिवी आसन । रमे तेथें मन क्रीडा करी ॥२॥ कंथाकुमंडलु देहउपचारा । जाणवितो वारा अवसरु ॥३॥ हरिकथा भोजन परवडी विस्तार । करोनि प्रकार सेवूं रुची ॥४॥ तुका ह्मणे होय मनासी संवाद । आपुला चि वाद आपणांसी ॥५॥
झाडे, वेली आणि वनात फिरणारे प्राणी हे आमचे सोयरे आहेत. पक्षीही गोड सुरांत गाणी आळवतात. या सुखामुळे आम्हाला एकांतात राहणे आवडते; इथे गुण किंवा दोष कोणतेच अंगाला चिकटत नाहीत. आकाश हा आमचा मंडप, आणि पृथ्वी हे आसन. तिथे मन रमते, खेळत राहते. एक गोधडी आणि एक कमंडलू, एवढीच देहाची सामग्री; वेळ झाली, हे वाराच सांगतो. हरिकथा हेच आमचे भोजन; तिचे नाना प्रकार विस्ताराने करून आम्ही तिची रुची चाखतो. तुकाराम महाराज म्हणतात, इथे मनाशीच संवाद चालतो; आमचा वाद आमचा आमच्याशीच.