तुकारामांचे निवडक अभंग
अभंग २९०६: मायबापें केवळ काशी
मायबापें केवळ काशी । तेणें न वजावें तीर्थासी ॥१॥ पुंडलीकें काय केलें । परब्रह्म उभें ठेलें ॥ध्रु.॥ तैसा होई सावधान । हृदयीं धरीं नारायण ॥२॥ तुका ह्मणे मायबापें । अवघीं देवाचीं स्वरूपे ॥३॥
आई-वडील म्हणजे प्रत्यक्ष काशीच. म्हणून दुसऱ्या तीर्थाला जाऊ नये. पुंडलिकाने असे काय केले होते? आणि परब्रह्म त्याच्यासाठी येऊन उभे ठाकले! तूही तसाच सावध हो, आणि हृदयात नारायणाला धर. तुकाराम महाराज म्हणतात, आई-वडील ही सगळी देवाचीच रूपे आहेत. काशी हे हिंदूंचे सर्वांत पवित्र तीर्थ मानले जाते. पुंडलिकाची कथा अशी सांगितली जाते: तो आई-वडिलांची सेवा करत असताना विठ्ठल त्याच्या दारी आला. सेवा अर्धवट सोडायची नाही, म्हणून पुंडलिकाने त्याच्याकडे एक वीट टाकली, आणि त्यावर उभे राहायला सांगितले. पंढरपुरात विठ्ठल आजही त्या विटेवर उभा आहे, असे भक्त मानतात.