तुकारामांचे निवडक अभंग
अभंग ९: हाचि नेम आतां न फिरें माघारी
हाचि नेम आतां न फिरें माघारी । बैसलें शेजारीं गोविंदाचे ॥१॥ घररिघी जालें पट्टराणी बळें । वरिलें सांवळें परब्रह्म ॥२॥ बळियाचा अंगसंग जाला आतां । नाहीं भय चिंता तुका ह्मणे ॥३॥
हाच माझा नेम आहे; आता मी मागे फिरणार नाही. मी गोविंदाच्या शेजारी जाऊन बसले आहे. मी घररिघी होऊन त्याच्या घरात शिरले, आणि बळेच त्याची पट्टराणी झाले. त्या सावळ्या परब्रह्मालाच मी वरले आहे. आता त्या बलवानाचा अंगसंग घडला आहे. तुकाराम महाराज म्हणतात, आता मला कसले भय नाही, कसली चिंता नाही. गाथेत हा अभंग विराण्यांच्या पंचवीस अभंगांच्या गटात येतो. या अभंगांत तुकोबा कृष्णासाठी घर, कुळ आणि लोकलाज सोडणाऱ्या स्त्रीच्या भूमिकेतून बोलतात. घररिघी म्हणजे लग्नाविना पुरुषाच्या घरात शिरून राहणारी स्त्री, आणि पट्टराणी म्हणजे राजाची मुख्य राणी. परब्रह्म म्हणजे सगळ्यांच्या पलीकडचे परम सत्य; इथे ते सावळ्या कृष्णाच्या रूपात तिचा पती झाले आहे.