चाणक्य नीति · Fate, Worship and Liberation
ना गेलेले, ना येणारे
गते शोको न कर्तव्यो भविष्यं नैव चिन्तयेत् । वर्तमानेन कालेन वर्तयन्ति विचक्षणाः ॥
“जे गेले, त्याचा शोक करू नये; जे येणार आहे, त्याची चिंता करत बसू नये. शहाणे वर्तमानकाळाला धरून वागतात.” गेलेला काळ बदलता येत नाही, आणि त्याचे दुःख आता काम करायच्या हातालाच दुबळे करते. भविष्य अजून आलेले नाही; त्याची काळजी करणारा कदाचित कधीच न घडणाऱ्या गोष्टींवर आपले बळ खर्च करतो. गेल्या वर्षी ज्या व्यापाऱ्याची मालाची खेप बुडाली, तो शोक करून ती परत मिळवू शकत नाही; आणि रात्रभर जागून पुढच्या वर्षीचा माल वाचवू शकत नाही. आज दुकानातला माल सांभाळणे, एवढे मात्र त्याच्या हाती असते. रघुनाथजी ही ओळ “शहाणे प्रत्यक्ष जे घडते त्यानुसार वागतात” अशी देतात. म्हणजे गोष्टी जशा आहेत, तशा पाहून ते कृती करतात. अध्याय १३, श्लोक २.