चाणक्य नीति · Fate, Worship and Liberation
पळी आणि चव
पठन्ति चतुरो वेदान्धर्मशास्त्राण्यनेकशः । आत्मानं नैव जानन्ति दर्वी पाकरसं यथा ॥
“लोक चारही वेद आणि धर्मशास्त्रे पुन्हा पुन्हा वाचतात, तरीही ते आत्मा जाणत नाहीत; जशी पळीला पदार्थाची चव कळत नाही.” चार वेद म्हणजे ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद आणि अथर्ववेद. धर्मशास्त्रे म्हणजे कर्तव्य आणि रीतिरिवाज ठरवणारे ग्रंथ, उदाहरणार्थ मनू ऋषींच्या नावाने चालत आलेले नियम. पळी स्वयंपाकघरातले प्रत्येक भांडे ढवळते. आयुष्यभर रोज ती गोडातून आणि आंबटातून, चमचमीतातून आणि साध्यातून फिरते. तरी तिला कशाचीच चव लागत नाही. एखादा विद्वानही असेच सारे आयुष्य पवित्र ग्रंथांत घालवतो. तो त्यांचे शब्द जाणून बाहेर पडतो, पण ते ज्या आत्म्याविषयी बोलतात, तो आत्मा मात्र त्याला कळत नाही. या वचनाने शेवटचा भाग संपतो. अध्याय १५, श्लोक १२.