चाणक्य नीति · Friends, Foes and Company
करायच्या चार गोष्टी
त्यज दुर्जनसंसर्गं भज साधुसमागमम् । कुरु पुण्यमहोरात्रं स्मर नित्यमनित्यतः ॥
संगतीविषयीचा सगळा उपदेश चार छोट्या आज्ञांत येतो. “दुर्जनांची संगत सोड; सज्जनांची संगत धर; रात्रंदिवस पुण्यकर्म कर; आणि जे शाश्वत आहे त्याचे सदैव स्मरण ठेव, कारण बाकी सगळे नश्वर आहे.” पहिल्या दोन आज्ञांत पुस्तकाने आतापर्यंत सांगितलेले सगळे येते. तिसरी आज्ञा स्वतःच्या कर्माची भर घालते: चांगली संगत पुरेशी नाही, आणि सत्कर्मे फक्त सणावारापुरती नसतात. चौथी आज्ञा बाकीच्या तिन्हींमागचे कारण सांगते. आयुष्य, धन आणि मित्र टिकत नाहीत. इथे शाश्वत म्हणजे ईश्वर, असा अर्थ हिंदी टीकाकार मिहिरचंद्र लावतात. या ओळीचा अर्थ नुसता “सगळे काही नश्वर आहे, हे लक्षात ठेव” असाही होऊ शकतो. अध्याय १४, श्लोक २०.