चाणक्य नीति · Friends, Foes and Company
संगतीवरून ओळख
दुराचारी दुरादृष्टिर्दुरावासी च दुर्जनः । यन्मैत्री क्रियते पुंभिर्नरः शीघ्रं विनश्यति ॥
“दुराचारी, दुष्ट नजरेचे, वाईट जागी राहणारे आणि दुर्जन, यांच्याशी जो माणूस मैत्री करतो, तो लवकरच नाश पावतो.” ही यादी वर्तनापासून सुरू होऊन सभोवतालापर्यंत जाते. मिहिरचंद्रांच्या हिंदी टीकेनुसार (१८९९) दुष्ट नजर म्हणजे सतत पापाकडे वळलेली नजर. वाईट जागी राहणारे म्हणजे बदनाम वस्तीत घर करून राहणारे. दुर्जन म्हणजे मुळापासूनच वाईट माणसे. यांच्यापैकी कोणाशीही मैत्री केली, की माणूस त्यांच्या भांडणांत, कर्जांत आणि बदनामीत ओढला जातो. याचा शेवट कुठे होतो, ते महाभारत दाखवते. कौरवांतला ज्येष्ठ राजपुत्र दुर्योधन याने आपला मामा शकुनी याला सर्वांत जवळचा सल्लागार केले. शकुनीने फाशांच्या कौशल्याने द्यूत जिंकले. त्या द्यूतातून महायुद्ध झाले, आणि त्या युद्धात दुर्योधनाचे सगळे घराणे नष्ट झाले. अध्याय २, श्लोक १९.