चाणक्य नीति · Friends, Foes and Company
चालती-फिरती तीर्थे
साधूनां दर्शनं पुण्यं तीर्थभूता हि साधवः । कालेन फलते तीर्थं सद्यः साधुसमागमः ॥
“सज्जनांचे नुसते दर्शनही पुण्य देते, कारण सज्जन स्वतःच तीर्थरूप असतात. तीर्थ कालांतराने फळ देते; सज्जनांची संगत तत्काळ फळ देते.” पुण्य म्हणजे चांगल्या कर्माने मिळणारी कमाई. तिचे फळ या जन्मी किंवा पुढच्या जन्मी मिळते. तीर्थ या शब्दाचा मूळ अर्थ नदी ओलांडण्याची जागा, उतार. जिथे यात्रेकरू स्नान करतात आणि देवदर्शन घेतात, असा नदीकाठ किंवा मंदिरांचे गाव, ते तीर्थ. तिथली यात्रा पुण्य देते, पण त्याचे फळ नंतर, यथावकाश मिळते. सज्जन माणूस म्हणजे चालते-फिरते तीर्थ, असे श्लोक म्हणतो. त्याच्यापर्यंत यात्रा करावी लागत नाही; त्याची भेट झाली की पुरे. आणि लाभ लगेच होतो. अशा माणसाजवळ घालवलेला एक तास मन स्थिर करू शकतो, किंवा त्याच दिवशी आपल्याला योग्य वाटेवर आणू शकतो. अध्याय १२, श्लोक ८.