चाणक्य नीति · Friends, Foes and Company
दारूचे भांडे
अन्तर्गतमलो दुष्टस्तीर्थस्नानशतैरपि । न शुध्यति यथा भाण्डं सुराया दाहितं च सत् ॥
“आतून मळलेला दुष्ट तीर्थांत शंभर वेळा स्नान करूनही शुद्ध होत नाही; जसे दारू ठेवलेले भांडे अग्नीत भाजूनही शुद्ध होत नाही.” तीर्थात, म्हणजे पवित्र नदीत किंवा कुंडात, स्नान केल्याने पाप धुतले जाते, असे मानले जाई. पण ते स्नान दुर्जनापर्यंत पोहोचत नाही, असे श्लोक म्हणतो, कारण त्याचा मळ आत आहे, जिथे पाणी पोहोचत नाही. भांड्याची उपमा शुद्धतेविषयीच्या जुन्या नियमांतून आली आहे. विटाळलेले मातीचे भांडे पुष्कळदा भट्टीत पुन्हा भाजून शुद्ध करता येई. दारू ठेवलेले भांडे मात्र नाही; दारूचा विटाळ फार खोलवर जाई, आणि कोणताही अग्नी तो काढू शकत नसे. दुर्जन म्हणजे ते भांडे. तीर्थयात्रा त्या अग्नीसारख्या फक्त बाहेरून काम करतात, आणि आतले आहे तसेच राहू देतात. अध्याय ११, श्लोक ७.