चाणक्य नीति · Home and Family
टेकायला एक खांब
किं जातैर्बहुभिः पुत्रैः शोकसन्तापकारकैः । वरमेकः कुलालम्बी यत्र विश्राम्यते कुलम् ॥
“दुःख आणि यातना देण्यासाठीच जन्मलेल्या पुष्कळ पुत्रांचा काय उपयोग? कुळाला आधार देणारा एकच पुत्र बरा, ज्याच्यावर सगळे कुळ विसावा घेते.” श्लोकाला हवा असलेला पुत्र म्हणजे टेकू. थकलेला माणूस खांबाला टेकून विसावतो, तसे थकलेले कुटुंब त्याच्यावर टेकून विसावते. जुन्या भारतात पुष्कळ मुलगे असणे हा आशीर्वाद मानला जाई. मुलगे शेती करत, घराचे रक्षण करत, आणि वडील गेल्यावर त्यांच्यासाठी आणि पूर्वजांसाठी विधी करत. श्लोक हे सगळे एका फटक्यात बाजूला सारतो: फक्त दुःखच देणारे पुष्कळ मुलगे असून काही लाभ नाही. याचे ठळक उदाहरण महाभारतात आहे. अंध राजा धृतराष्ट्राला शंभर पुत्र होते. त्यांनी त्याला अशा युद्धात ओढले, ज्यात त्यांच्यातला एकूण एक मारला गेला. अध्याय ३, श्लोक १७.