चाणक्य नीति · Home and Family
घरातले शत्रू
ऋणकर्ता पिता शत्रुर्माता च व्यभिचारिणी । भार्या रूपवती शत्रुः पुत्रः शत्रुरपण्डितः ॥
“कर्ज करून ठेवणारा पिता शत्रू. तशीच व्यभिचारी आई, सुंदर पत्नी, आणि विद्या नसलेला पुत्र.” या चौघांच्या मनात काही वाईट असायलाच हवे, असे नाही. ते नुकसान करतात, ते केवळ इतके जवळ असल्यामुळे. जुन्या धर्मशास्त्रांनुसार वडिलांच्या मृत्यूनंतर त्यांचे कर्ज मुलाला फेडावे लागे. आईच्या व्यभिचाराने मुलाला लाज येते, आणि त्याच्या स्वतःच्या जन्मावरच संशय येतो. चौघांपैकी दोघी स्त्रिया आहेत: आई तिच्या वागण्यामुळे, आणि पत्नी केवळ तिच्या रूपामुळे. पुरुषाची अब्रू त्याच्या घरच्या स्त्रियांवर अवलंबून असे. सुंदर पत्नीकडे परपुरुषांच्या नजरा वळतात, आणि त्यांच्याबरोबर येतात प्रतिस्पर्धी, भांडणे आणि धोका. नीती दुसरीकडे पुरुषाला सांगते, की नीच कुळातल्या सुंदर मुलीपेक्षा चांगल्या कुळातल्या साध्या रूपाच्या मुलीशी लग्न करावे. अडाणी पुत्र जे नुकसान करतो, ते चारचौघांत. त्याला पंचायतीत किंवा लग्नसमारंभात बोलायला उभे करा; त्याचा प्रत्येक शब्द सांगतो, की त्याला कोणी शिकवलेच नाही. अध्याय ६, श्लोक ११.