चाणक्य नीति · Home and Family
पतीचे चरणोदक
न दानैः शुध्यते नारी नोपवासशतैरपि । न तीर्थसेवया तद्वद्भर्तुः पदोदकैर्यथा ॥
“दानाने, शंभर उपवासांनी किंवा तीर्थयात्रेने स्त्री तितकी शुद्ध होत नाही, जितकी पतीचे पाय धुतलेल्या पाण्याने होते.” ब्राह्मणांना आणि गरिबांना दान, उपवास, आणि पवित्र नद्यांची व देवस्थानांची यात्रा: पुण्य आणि शुद्धी मिळवण्याचे हे नेहमीचे मार्ग कोणालाही खुले होते. पत्नीसाठी श्लोक हे तिन्ही बाजूला ठेवतो. देवळात मूर्तीच्या पायांवरून घातलेले पाणी भक्त तीर्थ म्हणून घेतात. रघुनाथजीही हा श्लोक तसाच वाचतात: पतीने ज्या पाण्यात पाय धुतले, ते पाणी पत्नी पिते. पतिव्रतेचा, म्हणजे पती हेच जिचे व्रत अशा पत्नीचा, हा आदर्श इथे त्याच्या सर्वांत कडक रूपात आहे. पती देवाच्या जागी आहे, आणि त्याचे चरणोदक हेच तिचे तीर्थ. अध्याय १७, श्लोक १०.