चाणक्य नीति · Kings and Statecraft
दुसऱ्याचे दुःख न जाणणारे
राजा वेश्या यमश्चाग्निस्तस्करो बालयाचकौ । परदुःखं न जानन्ति अष्टमो ग्रामकण्टकः ॥
इथे आठ जणांची नावे येतात, आणि त्यांत मृत्यूचा देव यमही आहे. “राजा, वेश्या, यम, अग्नी, चोर, लहान मूल आणि याचक यांना दुसऱ्याचे दुःख कळत नाही. आठवा ग्रामकंटक.” वेश्या पैसे घेऊन आपला सहवास देत असे. ग्रामकंटक, म्हणजे “गावाचा काटा”, हा गावगुंड. शेजाऱ्यांना छळूनच तो आपले पोट भरतो. या आठांपैकी प्रत्येकाला काहीतरी हवे असते, आणि समोरच्याला कितीही किंमत मोजावी लागली, तरी तो ते घेतोच. राजा चांगल्या वर्षी जसा कर घेतो, तसाच वाईट वर्षीही घेतो. वेश्येला तिचा मोबदला हवा असतो, आणि चोराला दुसऱ्याचा माल. घरची माणसे रडत असली, तरी यम थांबत नाही; आणि आग जे जे तिच्या वाटेत येते, ते जाळते. मूल आणि याचक क्रूर नसतात. त्यांना फक्त आपली स्वतःची गरज दिसते, एवढेच. घरात अन्न असो वा नसो, मूल खायला मागून रडते. दार श्रीमंताचे असो वा गरिबाचे, याचक प्रत्येक दारी मागतो, कारण त्याला आपल्या भुकेशिवाय दुसरे काही सुचत नाही. ग्रामकंटक तर याचे सर्वांत उघड उदाहरण. अध्याय १७, श्लोक १९.