चाणक्य नीति · Kings and Statecraft
या सातांना जागे करावे
विद्यार्थी सेवकः पान्थः क्षुधार्तो भयकातरः । भाण्डारी प्रतिहारी च सप्त सुप्तान्प्रबोधयेत् ॥
“विद्यार्थी, सेवक, वाटसरू, भुकेलेला, घाबरलेला, भांडारी आणि द्वारपाल: हे सात झोपले असतील, तर त्यांना जागे करावे.” पहिल्या पाचांपैकी प्रत्येकाला झोपेची काही ना काही किंमत मोजावी लागते. विद्यार्थ्याचे अभ्यासाचे तास वाया जातात. सेवक धन्याचे काम चुकवतो. धर्मशाळेत उशिरापर्यंत झोपलेला वाटसरू जागा होतो, तेव्हा त्याचे सोबती निघून गेलेले असतात, आणि पुढच्या वाटेसाठी पुरेसा उजेडही उरलेला नसतो. भुकेलेला झोपेत जेवणाची संधी गमावतो. घाबरलेला झोपलेला असतो, आणि ज्या संकटाची त्याला भीती असते, ते जवळ येऊन ठेपते. शेवटचे दोघे पहारा देणारे आहेत. भांडारी घराच्या किंवा राजवाड्याच्या कोठारातले धान्य आणि माल सांभाळतो. द्वारपाल दरवाजावर लक्ष ठेवतो. हे झोपले, तर कोठार आणि दरवाजा दोन्ही चोरांसाठी उघडे राहतात. अध्याय ९, श्लोक ६.