चाणक्य नीति · Kings and Statecraft
सहा गुरू, वीस धडे
सिंहादेकं बकादेकं शिक्षेच्चत्वारि कुक्कुटात् । वायसात्पञ्च शिक्षेच्च षट्शुनस्त्रीणि गर्दभात् ॥
हे पुस्तक अशा काही श्लोकांनी संपते, जे आधीच्या कोणत्याही श्लोकांसारखे नाहीत. ते वाचकाला प्राण्यांकडे पाठवतात. “सिंहाकडून एक गोष्ट शिकावी, आणि बगळ्याकडून एक; कोंबड्याकडून चार, कावळ्याकडून पाच, कुत्र्याकडून सहा, आणि गाढवाकडून तीन.” म्हणजे सहा गुरूंकडून वीस धडे. पुढचे सहा श्लोक याच क्रमाने एकेका प्राण्याकडे वळतात, आणि शेवटचा एक श्लोक सगळ्या वीस धड्यांचे सार सांगतो. भारतीय ग्रंथांत प्राणी फार पूर्वीपासून शिकवत आले आहेत. प्राण्यांच्या गोष्टींच्या पंचतंत्र या जुन्या ग्रंथात ते गोष्टी सांगून शिकवतात. इथे गोष्टी नाहीत. प्रत्येक प्राणी आपल्या रोजच्या सवयींमधूनच अनुकरण करण्याजोगा एखादा गुण दाखवतो. अध्याय ६, श्लोक १५.