चाणक्य नीति · Learning, Wisdom and Speech
सगळे मापात
प्रस्तावसदृशं वाक्यं प्रभावसदृशं प्रियम् । आत्मशक्तिसमं कोपं यो जानाति स पण्डितः ॥
“प्रसंगाला साजेसे बोलणे, व्यक्तीला साजेसे गोड शब्द, आणि आपल्या शक्तीला साजेसा राग: हे जो जाणतो, तो पंडित.” शब्द प्रसंगाला शोभणारे असावेत. लग्नात जे योग्य, ते अंत्यसंस्काराच्या वेळी अयोग्य. राजाच्या मसलतीत केलेली थट्टा माणसाचे पद घालवू शकते. गोड शब्द ऐकणाऱ्याला साजेसे असावेत. जी स्तुती एकाला सुखावते, ती दुसऱ्याला संकोचात टाकते. जी खुशामत प्रौढी मिरवणाऱ्याला जिंकते, तीच स्वाभिमानी माणसाला दुखावते. मधल्या शब्दांचा दुसरा एक अर्थ असा: आपल्या सत्तेला आणि स्थानाला साजेसा प्रेमळपणा. राग आपल्या बळाला साजेसा असावा. बलवानाला तो दाखवणे परवडते. जो राग दुबळ्याला निभावता येत नाही, त्याने त्याच्यावरच संकट ओढवते. अध्याय १४, श्लोक १५.