चाणक्य नीति · Learning, Wisdom and Speech
चार रक्षक
वित्तेन रक्ष्यते धर्मो विद्या योगेन रक्ष्यते । मृदुना रक्ष्यते भूपः सत्स्त्रिया रक्ष्यते गृहम् ॥
“धर्माचे रक्षण धनाने होते, विद्येचे योगाने, राजाचे मृदुतेने, आणि घराचे सुशील पत्नीने.” प्रत्येक गोष्टीला आपला स्वतःचा रक्षक लागतो. धर्माला पैसा लागतो. मुलीच्या लग्नाचे विधी, वडिलांच्या श्राद्धाला ब्राह्मणभोजन, गरिबांना दान: रिकाम्या हाताने यातले काहीच करता येत नाही. इथे योग म्हणजे यम आणि नियम यांची शिस्त, म्हणजे संयम आणि आत्मनिग्रह, असा अर्थ मिहिरचंद्र लावतात. ही शिस्त मन अभ्यासावर ठेवते. राजा सुरक्षित राहतो तो मृदुतेने, म्हणजे गोड बोलण्याने आणि न्यायाने वागण्याने. कठोर राजा आपल्याच प्रजेला शत्रू बनवतो. आणि चांगली पत्नी घराचे रक्षण करते; ती संसार एकत्र बांधून ठेवते. अध्याय ५, श्लोक ९.