चाणक्य नीति · Learning, Wisdom and Speech
चार विषे
अनभ्यासे विषं शास्त्रमजीर्णे भोजनं विषम् । दरिद्रस्य विषं गोष्ठी वृद्धस्य तरुणी विषम् ॥
“सराव नसेल, तर शास्त्र विष आहे. न पचलेले अन्न विष आहे. गरिबाला चारचौघांची संगत विष आहे. म्हाताऱ्याला तरुणी विष आहे.” प्रत्येक बाबतीत एखादी चांगली गोष्टच हानी करते. सराव नसलेली विद्या विरून जाते, आणि अर्धवट आठवणारा नियम माणसाला चुकीत आणि नामुष्कीत ढकलतो. जुन्या वैद्यकाच्या समजुतीनुसार न पचता पडून राहिलेले अन्न शरीराला आजारी पाडते. चारचौघांत बसलेला गरीब इतरांची बरोबरी करू शकत नाही, आणि त्यांच्यात त्याची मानहानी होते. शेवटची गोष्ट कठोर आहे. तरुण स्त्री, म्हणजे तरुण पत्नी, म्हाताऱ्या माणसाला विष आहे. तो तिच्या तारुण्याची बरोबरी करू शकत नाही, आणि या लग्नातून त्याला फक्त अस्वस्थताच मिळते. श्लोक तिच्याकडे फक्त त्याला होणारी हानी म्हणूनच पाहतो. तो म्हाताऱ्या पतीच्या बाजूने बोलतो. त्या काळी पुरुष आपल्याहून खूप लहान मुलीशी लग्न करू शकत असे. अध्याय ४, श्लोक १५.