चाणक्य नीति · Learning, Wisdom and Speech
देवांची भाषा
गीर्वाणवाणीषु विशिष्टबुद्धिस्तथापि भाषान्तरलोलुपोऽहम् । यथा सुधायाममरेषु सत्यां स्वर्गाङ्गनानामधरासवे रुचिः ॥
“माझी विद्या मुख्यतः देवांच्या भाषेत आहे. तरीही मला इतर भाषांची ओढ आहे, जशी अमृत असूनही देवांना स्वर्गांगनांच्या ओठांची ओढ असते.” देवांची भाषा, म्हणजे गीर्वाणवाणी, ही संस्कृत: धर्मग्रंथांची आणि विद्येची भाषा. हा श्लोक वेगळा आहे, कारण तो “मी” म्हणतो: श्लोक रचणारा कवी स्वतःविषयी बोलतो. आपली विद्या संस्कृतात आहे, हे तो कबूल करतो. तरीही त्याला इतर भाषाही हव्या आहेत, लोक रोज बोलतात त्या. ही उपमा खेळकर आहे. देवांकडे अमृत आहे, सगळ्या पेयांत श्रेष्ठ. तरीही त्यांना अप्सरांची चुंबने आवडतात. सर्वोत्तम हाती असले, म्हणून आणखी काही हवेसे वाटणे थांबत नाही. श्लोक संस्कृतला कमी लेखत नाही. देवांसारखेच विद्वानांनाही वैविध्य आवडते, एवढेच तो कबूल करतो. अध्याय १०, श्लोक १८.