चाणक्य नीति · Virtue and Conduct
सोन्यात जडवलेले रत्न
विवेकिनमनुप्राप्ता गुणा यान्ति मनोज्ञताम् । सुतरां रत्नमाभाति चामीकरनियोजितम् ॥
“विवेकी माणसाकडे आलेले गुण अधिकच मनोहर होतात, जसे सोन्यात जडवलेले रत्न अधिकच चमकते.” विवेक म्हणजे योग्य-अयोग्य, उचित-अनुचित ओळखण्याची शक्ती, आणि केव्हा व कसे वागावे हे जाणण्याची. मूर्ख माणसातला गुण सुट्या रत्नासारखा असतो. तो मौल्यवान असतोच, पण त्याचा वापर वाईट होतो. मूर्ख उदार माणूस आपली सगळी बचत पहिल्याच खुशमस्कऱ्याला देऊन टाकतो, आणि त्याच्या कुटुंबाची आबाळ होते. विवेकी माणूस शेजाऱ्याचे मूल आजारी असते, तेव्हा त्याला देतो: गरजेच्या वेळी, आणि आपल्याला झेपेल तितकेच. उदारता तीच; पण विवेकाच्या कोंदणात ती झळाळते. अध्याय १६, श्लोक ९.