चाणक्य नीति · Virtue and Conduct
चार शुद्ध गोष्टी
शुद्धं भूमिगतं तोयं शुद्धा नारी पतिव्रता । शुचिः क्षेमकरो राजा सन्तोषी ब्राह्मणः शुचिः ॥
“जमिनीत मुरलेले पाणी शुद्ध. पतिव्रता स्त्री शुद्ध. प्रजेचे कल्याण करणारा राजा शुद्ध, आणि संतुष्ट ब्राह्मण शुद्ध.” जमिनीत झिरपलेले पाणी झऱ्यातून किंवा विहिरीतून स्वच्छ होऊन वर येते. वर साचलेल्या पाण्यापेक्षा ते अधिक स्वच्छ असते. श्लोकातली स्त्री म्हणजे पतिव्रता: पती हेच जिचे एकमेव व्रत, अशी स्त्री. धर्मशास्त्रांप्रमाणेच हा श्लोकही तिची शुद्धता त्या निष्ठेने मोजतो. राजा शुद्ध ठरतो तो प्रजेसाठी जे करतो त्यावरून; जन्मावरून किंवा धर्मविधींवरून नव्हे. ब्राह्मण शुद्ध असतो, तो संतुष्ट असतो तेव्हा. तो अध्यापन, धर्मविधी आणि लोकांनी दिलेले दान यांवर जगत असे. ज्याला अधिक हवे असे, त्याला श्रीमंतांची खुशामत करण्याचा आणि आपली विद्या विकण्याचा मोह होई. पुढचा श्लोक हीच गोष्ट उलटी करून सांगतो. अध्याय ८, श्लोक १७.