चाणक्य नीति · Virtue and Conduct
सोडून द्याव्या अशा चार गोष्टी
त्यजेद्धर्मं दयाहीनं विद्याहीनं गुरुं त्यजेत् । त्यजेत्क्रोधमुखीं भार्यां निःस्नेहान्बान्धवांस्त्यजेत् ॥
या भागाचे शेवटचे श्लोक विचारतात, खरा धर्म कोणता. “दया नसलेला धर्म सोडावा, आणि विद्या नसलेला गुरू. रागीट चेहऱ्याची पत्नी सोडावी, आणि माया नसलेले नातेवाईक.” इथे धर्म म्हणजे उपासनेचा आणि कर्तव्याचा मार्ग. त्यात दया नसेल, तर त्याचे नियम कितीही विद्वत्तापूर्ण असले, तरी तो धर्मच नव्हे. विद्या नसलेल्या गुरूकडे शिकवण्यासारखे काही नसते. माया न वाटणारे नातेवाईक केवळ नावाचे नातेवाईक. पत्नीविषयीची ओळ स्पष्ट आहे. जिच्या चेहऱ्यावर आणि बोलण्यात राग दिसतो, अशा पत्नीचा त्याग करावा, असे हिंदी टीकाकार मिहिरचंद्र म्हणतात. हा श्लोक पतीशी बोलतो, आणि त्या समाजात पतीला असे करता येत असे. पत्नी अप्रिय बोलणारी असेल, तर पती तत्काळ दुसरे लग्न करू शकतो, असे मनुस्मृती (९.८१) सांगते. पत्नीला असा कोणताही हक्क धर्मशास्त्रांनी दिला नव्हता. चौघांपैकी प्रत्येकाचे मोल त्याने जे द्यायला हवे, त्यावरून ठरते: दया, ज्ञान, शांत घर, आधार. अध्याय ४, श्लोक १६.