चाणक्य नीति · Virtue and Conduct
दोन नरक, दोन स्वर्ग
क्रोधो वैवस्वतो राजा तृष्णा वैतरणी नदी । विद्या कामदुघा धेनुः सन्तोषो नन्दनं वनम् ॥
“क्रोध म्हणजे यमराज. तृष्णा म्हणजे वैतरणी नदी. विद्या म्हणजे कामधेनू, आणि संतोष म्हणजे नंदनवन.” ही चारही जुन्या कथांमधली चित्रे आहेत. यम हा मृत्यूचा देव; तो मृतांचा न्याय करतो आणि त्यांना शिक्षा देतो. वैतरणी ही त्याच्या नगरीकडे जाताना मृतांना पार करावी लागणारी नदी. पुराणे तिचे वर्णन रक्ताने आणि घाणीने भरलेली नदी असे करतात. कामधेनू ही गाय आपल्या मालकाला तो मागेल ते देते. नंदनवन हे देवांचा राजा इंद्र याचे स्वर्गातले उद्यान. म्हणजे चारांपैकी दोन नरकातली आणि दोन स्वर्गातली, आणि चारही आपल्या आतच आहेत. क्रोध मृत्यूसारखा नाश करतो. तृष्णा हा असा घाणेरडा पूर आहे, जो कधीच पार करता येत नाही. स्वर्ग जे देण्याचे वचन देतो, ते विद्या आणि संतोष इथेच आणि आत्ताच देतात. अध्याय ८, श्लोक १४.