चाणक्य नीति · Virtue and Conduct
कुत्र्याच्या मूत्रासारखे पाणी
पादशेषं पीतशेषं सन्ध्याशेषं तथैव च । श्वानमूत्रसमं तोयं पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥
काही पाणी अशुद्ध असते. “पाय धुतल्यावर उरलेले पाणी, पिऊन उरलेले पाणी, आणि संध्येनंतर उरलेले पाणी कुत्र्याच्या मूत्रासारखे. ते जो पितो, त्याने चांद्रायण करावे.” संध्या म्हणजे पहाट, माध्यान्ह आणि सायंकाळची रोजची उपासना; त्यात पाण्याचे आचमन करतात आणि अर्घ्य सोडतात. नंतर पात्रात उरलेले पाणी त्या विधीचे असते. पिऊन उरलेल्या पाण्याला कोणाचे तरी ओठ लागलेले असतात; म्हणून ते पाय धुतलेल्या पाण्यासारखेच उष्टे, अशुद्ध. म्हणूनच आजही भांडे ओठाला न लावता, उंच धरून पाणी तोंडात ओतले जाते. कुत्रा हा सर्वांत अशुद्ध प्राणी मानला जाई. चांद्रायण हे धर्मशास्त्रांत सांगितलेले महिनाभराचे प्रायश्चित्त. प्रायश्चित्त घेणाऱ्याचे अन्न चंद्राबरोबर वाढते आणि घटते: चंद्र वाढत जातो तसा रोज एक घास अधिक, आणि तो घटत जातो तसा रोज एक घास कमी. अध्याय १७, श्लोक ११.