चाणक्य नीति · Virtue and Conduct
कोणाचा गुरू कोण
गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः । पतिरेव गुरुः स्त्रीणां सर्वस्याभ्यागतो गुरुः ॥
या भागाचे शेवटचे श्लोक ब्राह्मणांविषयी आहेत: ब्राह्मण हे नाव खरोखर कोणाला शोभते, याविषयी. सुरुवात दर्जापासून होते. “द्विजांचा गुरू अग्नी. वर्णांचा गुरू ब्राह्मण. स्त्रियांचा गुरू केवळ पती, आणि अतिथी सर्वांचा गुरू.” प्राचीन भारतीय समाज चार वर्णांत विभागलेला होता. ब्राह्मण म्हणजे पुरोहित आणि विद्वान, क्षत्रिय म्हणजे योद्धे आणि राजे, आणि वैश्य म्हणजे व्यापारी आणि शेतकरी. शूद्र इतर तिघांची सेवा करत. पहिले तीन वर्ण द्विज, म्हणजे दोनदा जन्मलेले. मुलाच्या वेदाध्ययनाची सुरुवात मुंजीने, म्हणजे जानवे घालण्याच्या संस्काराने होई, आणि तो संस्कार त्याचा दुसरा जन्म मानला जाई. इथे गुरू म्हणजे आपल्यापेक्षा वरचा: ज्याचा मान राखावा आणि ज्याची आज्ञा पाळावी असा. द्विज पवित्र अग्नी राखत, आणि रोज त्याची उपासना करत. इतर वर्ण ब्राह्मणापुढे नमत. आणि प्रत्येक घर दारी आलेल्या अतिथीचा मान राखी. स्त्रीसाठी श्लोक एकच गुरू सांगतो: तिचा पती. तिने त्याचा मान राखावा, त्याची आज्ञा पाळावी; तिला दुसऱ्या कोणत्याही शिक्षकाची किंवा धन्याची गरज नव्हती. ब्राह्मणांच्या धर्मशास्त्रांनुसार पत्नी सारे वैवाहिक आयुष्य पतीच्या अधीन असे. अध्याय ५, श्लोक १.