चाणक्य नीति · Wealth, Giving and Honour
थोडे दान, अनंत फळ
आर्तेषु विप्रेषु दयान्वितश्च यच्छ्रद्धया स्वल्पमुपैति दानम् । अनन्तपारं समुपैति राजन् यद्दीयते तन्न लभेद्द्विजेभ्यः ॥
“दयाळू माणूस संकटात असलेल्या ब्राह्मणांना श्रद्धेने थोडेसेच देईल. तरी, हे राजा, त्याचे ते दान अंतहीन होऊन त्याच्याकडे परत येते. अशा द्विजांना जे दिले जाते, त्याची परतफेड नुसती तेवढीच होत नाही, तर अनंत पटींनी होते.” हा श्लोक एका राजाला उद्देशून आहे; राज्यातला सर्वांत मोठा दाता तोच. शेवटच्या ओळीत ब्राह्मणांना द्विज म्हटले आहे, म्हणजे दोनदा जन्मलेले. मुलगा वेदांचा अभ्यास सुरू करी, तेव्हाची मुंज हा त्याचा दुसरा जन्म मानला जाई. या दानात दोन गोष्टी असतात: खऱ्याखुऱ्या दुःखाविषयी दया, आणि श्रद्धा. श्रद्धा म्हणजे आपण देतो ते योग्य आहे आणि त्याला फळ येईल, हा विश्वास. या दोन्ही असल्या, की थोड्याशा दानानेही अगणित पुण्य लाभते. ब्राह्मणांनी विद्या आणि धार्मिक विधी यांवर जगावे, व्यापारावर नव्हे, अशी अपेक्षा असे. म्हणून ते दानावर जगत. गरजू ब्राह्मणाला दिलेले दान हा पुण्य मिळवण्याचा अगदी खात्रीचा मार्ग मानला जाई. अध्याय १२, श्लोक २.