चाणक्य नीति · Wealth, Giving and Honour
पैसा हाच खरा बांधव
त्यजन्ति मित्राणि धनैर्विहीनं पुत्राश्च दाराश्च सुहृज्जनाश्च । तमर्थवन्तं पुनराश्रयन्ति अर्थो हि लोके पुरुषस्य बन्धुः ॥
“माणसाचा पैसा गेला, की मित्र त्याला सोडून जातात; मुलगे, पत्नी आणि हितचिंतकही जातात. पैसा परत आला, की ते सगळे परत त्याच्याकडे येतात. या जगात पैसा हाच माणसाचा खरा बांधव.” हा मागचाच श्लोक, दुसऱ्या बाजूने पाहिलेला. पैशाने मिळालेले मित्र आणि नातलगच तो गेला की निघून जातात, आणि तो परतला की परततात. शेवटची ओळ कडवट उपरोध आहे. पैसा हाच एकमेव टिकणारा बांधव, कारण बाकी सगळे आधीपासून त्याच्याच मागे चालले होते. चाणक्यनीतिदर्पण, म्हणजे “चाणक्यांच्या नीतीचा आरसा”, ही नीतीची सर्वांत प्रसिद्ध आवृत्ती; हे पुस्तक तिलाच अनुसरून आहे. तिच्या १८९९ आणि १९२५ च्या जुन्या छापील प्रतींमध्ये या यादीत मुलग्यांऐवजी नोकर आहेत. अध्याय १५, श्लोक ५.